Kalendarium. 20 stycznia 1945 r. w Zakopanem, na podstawie wyroku podziemnego sądu, oddział AK powiesił Wacława Krzeptowskiego, przywódcę tzw. Goralenvolku, szefa kolaborującego z Niemcami Komitetu Góralskiego.

Koncepcję Goralenvolku (góralskiej narodowości) przygotowano w Niemczech jeszcze przed najazdem na Polskę. Dowodzono, że podhalańscy górale to w istocie Germanie, którzy przybyli pod Tatry około 1800 r. p.n.e. i przetrwali w słowiańskim żywiole.

Takiej propagandzie uległ prawdopodobnie jeden z głównych polskich ideologów Goralenvolku, dr Henryk Szatkowski. Innych kolaborantów, jak Krzeptowskiego, kreującego się na góralskiego księcia (Goralenfürsta), napędzała raczej żądza władzy i bogactwa. Trzeci z najbardziej znanych zdrajców to zakopiański rezydent Abwehry Witalis Wieder.

Dla porządku trzeba dodać, że zdecydowana większość mieszkańców Podhala odmówiła przyjęcia tzw. góralskiej kenkarty. Wśród nich był m.in. Władysław Gąsienica. Działacze Goralenvolku tłumaczyli mu, że skoro nosi bukowe portki z parzenicą, ubiera się po góralsku i mówi gwarą, to niechybnie jest góralem.

– Portki góralskie – miał odrzec – ale to, co w portkach, polskie.

IPN Kraków.