7

#Ciekawostki wszechświata i nie tylko

Dzisiaj coś o największej planecie naszego układu Słonecznego:

Jowisz to piąta planeta od Słońca, oddalona średnio o około 778 milionów kilometrów, czyli 5,2 jednostki astronomicznej. Jego średnica wynosi około 142 984 kilometrów, co czyni go największym obiektem planetarnym Układu Słonecznego. Masa Jowisza to około 1,9 × 10²⁷ kilogramów, czyli ponad 300 razy więcej niż masa Ziemi, a jego objętość pozwoliłaby pomieścić ponad 1300 planet takich jak nasza. Grawitacja na poziomie chmur wynosi około 24,8 m/s², czyli 2,5 razy więcej niż na Ziemi. Jowisz obraca się wokół własnej osi w ciągu zaledwie 9 godzin i 55 minut, co czyni go planetą o najszybszym obrocie w Układzie Słonecznym – to właśnie ten szybki obrót powoduje jego spłaszczenie biegunowe i wyraźnie wypukły równik.

Jego atmosfera składa się głównie z wodoru (około 90%) i helu (około 10%), z domieszkami metanu, amoniaku, pary wodnej i innych związków. Temperatura w górnych warstwach chmur wynosi około -145°C, ale w głębi planety rośnie do tysięcy stopni, co związane jest z ogromnym ciśnieniem i energią cieplną generowaną wewnętrznie. Szacuje się, że Jowisz posiada jądro złożone z cięższych pierwiastków, o masie od 5 do 15 mas Ziemi, otoczone warstwą ciekłego metalu wodorowego i dalej – warstwą molekularnego wodoru.

Pole magnetyczne Jowisza jest aż 14 razy silniejsze niż ziemskie, a jego magnetosfera rozciąga się na kilka milionów kilometrów i obejmuje nawet orbitę Saturna. Jowisz ma 95 znanych księżyców (stan na 2024 rok), z których największy – Ganimedes – ma ponad 5268 km średnicy i jest większy od Merkurego. Sonda Juno, obecnie badająca Jowisza, dostarczyła precyzyjnych danych o jego polu grawitacyjnym, strukturze wewnętrznej i cyklonach w atmosferze. Wielka Czerwona Plama to antycyklon o średnicy około 16 000 km, który wiruje przeciwnie do ruchu wskazówek zegara i trwa co najmniej od XVII wieku.

Jowisz emituje około 1,6 razy więcej energii niż otrzymuje od Słońca, co jest efektem powolnej kontrakcji grawitacyjnej (tzw. mechanizm Kelvina-Helmholtza). Obecność pierścieni Jowisza została potwierdzona przez sondę Voyager 1 – są one znacznie słabsze i cieńsze niż u Saturna, zbudowane głównie z pyłu. Jowisz to nie tylko kolos gazowy, ale także istotny element dynamiki całego Układu Słonecznego – jego obecność wpływa na orbity asteroid i może chronić wewnętrzne planety przed częścią obiektów z zewnętrznego Układu Słonecznego.

@Safrani @Mario96w @qbsonFCBarca @kryhaa @bezalkoholowy

1

@NeroTFP1 Takich ludzi, którzy z premedytacją krzywdzili małego dzieciaczka to mógłbym bez zająknięcia torturować, mimo że jestem raczej pacyfistą.

0

@LeoMessiiBarcaPepa Ja widzę 4950.

0

@Sulimo Bez szans. Iniesta daleko przed Pedrim, Xavi trochę bliżej, ale wciąż lepszy.
Na DM nie byłby też lepszy od Busiego.
Pedri to zawodnik klasy światowej, ale tamto trio to była klasa leganderna.
Fabregas i Thiago mieli problemy grać, mimo że w każdym innym klubie byliby podstawowymi zawodnikami.

2

@Mathew16 A jaki cel miałoby zlikwidowanie PITu i ZUSów, o co między innymi postulowała Konfederacja (dopóki się nie okazało, że był to żart)?

3

@tbas Bezczelne to jest trochę xD Nie mogą się na to zgodzić, bo nawet żadnych gwarancji nie dostaną, a Rosja i tak ich będzie atakować.

1

@mekston Chinczycy powoli przejmują snookera.

14

#Ciekawostki wszechświata i nie tylko

Najważniejsze misje kosmiczne w historii:

1. Sputnik 1 (1957, ZSRR)
Pierwszy sztuczny satelita Ziemi. Zapoczątkował erę kosmiczną i wyścig kosmiczny między ZSRR a USA.

2. Vostok 1 (1961, ZSRR)
Pierwszy lot człowieka w kosmos. Jurij Gagarin okrążył Ziemię na orbicie.

3. Apollo 11 (1969, USA)
Pierwsze lądowanie człowieka na Księżycu. Neil Armstrong i Buzz Aldrin postawili stopy na jego powierzchni.

4. Voyager 1 i 2 (1977, USA)
Sondy eksplorujące zewnętrzne planety Układu Słonecznego. Voyager 1 jako pierwszy obiekt stworzony przez człowieka opuścił Układ Słoneczny.

5. Mars Pathfinder (1997, USA)
Pierwszy udany łazik (Sojourner) na Marsie. Pokazał, że możliwa jest zdalna eksploracja tej planety.

6. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS, od 1998)
Wspólny projekt wielu krajów. Służy jako laboratorium badawcze na orbicie Ziemi.

7. Curiosity (2012, USA)
Zaawansowany łazik badający Marsa. Analizuje glebę, skały i atmosferę w poszukiwaniu śladów życia.

8. Rosetta (2004–2016, ESA)
Pierwsza sonda, która weszła na orbitę komety i wysłała lądownik Philae na jej powierzchnię.

9. Tianwen-1 i Zhurong (2020–2021, Chiny)
Pierwsza chińska misja, która dostarczyła łazik na Marsa – Zhurong bada powierzchnię planety.

10. Artemis I (2022, USA)
Bezzałogowy lot testowy nowego programu NASA powrotu człowieka na Księżyc. Część programu Artemis.
@Safrani
@Mario96w @qbsonFCBarca @kryhaa @bezalkoholowy

2

@BorzyKrzys A ludzie narzekali na Hamiltona i Maxa xD

4

@Sulimo Pół pontyfikatu na chorobowym.. Chyba tylko dlatego go wybrali, bo Barca będzie opłacała połowę pensji.

8

Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej wprowadziła nową zasadę, dzięki której jury Oscarów będzie musiało obejrzeć wszystkie nominowane filmy w swoich kategoriach, aby móc zagłosować.

Czyli do tej pory, nie było to obowiązkowe i mogli wybierać zwycięzców bez oglądania filmów xDDD Totalny absurd...

6

@Trojanek23 Zgadzam się w 100%, oprócz tego, że Braunem gardziłem od początku. Odklejony, chory psychicznie człowiek na usługach Rosji.

0

@Safrani To wiem, ale nie odpowiada to na moje pytanie.

2

@fart Dla mnie właśnie to nie jest jedność, co pokazuje chociażby to jak wiele jest wyznań na świecie i ile było wojen religijnych.
Można wierzyć w Boga, ale nie zgadzać się z naukami Kościoła.

5

@fart Nie nazwałbym tego "wyborem". Ludzie nie wybierają czy wierzą oraz w co dokładnie wierzą. To po prostu jest w człowieku. Nie można tego porównać do wyboru dania z menu w restauracji.
Ktoś może wierzyć w Boga, ale nie zgadzać się z naukami Kościoła. Więc nie nazwałbym tego "najgorszym z wyborów".

0

Kim jest osoba, która wierzy w Boga (oraz w Jezusa jako jego syna i zbawiciela), ale nie stosuje się do zasad organizacji Kościoła?
Bo czytam tutaj, że nie jest katolikiem, a więc i nie jest chrześcijaninem, więc jak taka osoba może się nazwać?

1

@xvcWinterSoldier Nie ma szans, że Flick go wpuści zaraz po kontuzji..

2

@Coutinho007 Za Valverde nam brakowało 3, a skończyło się "tylko" na wygranej lidze.

0

@Stinger_ Lech.
Bynajmniej nie Kaczyński.

0

@Martwy Jak wyścigi to tylko Tooncar, jak piłeczka to tylko Era Futbolu.

0

@Ls0811 Jeśli ktoś chce aby to Kościół (a nie państwo świeckie) zaakceptowało związki jednopłciowe to znaczy, że są związani z wiarą, bo chcieliby wziąć ślub kościelny, a nie tylko cywilny.
Poza tym tak jak już wyżej kolega napisał ludzie raczej tego oczekują od państwa.

4

Komentarz usunięty

0

@tadzik447 Tydzień względny owszem, ale bezwzględnie czas jest wszędzie taki sam (oprócz obiektów poruszających się z prędkością bliską światłu lub blisko ogromnej grawitacji - np czarnych dziur - ale w tych przypadkach efekt byłby odwrotny - wróciłyś to na Ziemii minęłyby lata).

0

Zdarzenia losowe podczas naszych półfinałów z Interem nam zdecydowanie nie sprzyjają.

Najpierw wybuchł wulkan i musieliśmy jechać do Mediolanu autokarem, a teraz z uwagi na śmierć papieża i przeniesienia kolejki Serie A Włosi mają więcej odpoczynku.

No ale życie, na boisku trzeba będzie dać z siebie wszystko.

0

@tadzik447 Tak się chyba nie da ;D

12

#Ciekawostki wszechświata i nie tylko

Układ Słoneczny i dane o planetach i Słońcu:

0. Słońce
- Promień: ~696 340 km
- Objętość: ~1,41 × 10¹⁸ km³
- Masa: ~1,989 × 10³⁰ kg
- Odległość od siebie: 0 AU
- Doba: ok. 25 dni (różni się w zależności od szerokości)
- Rok słoneczny: Nie dotyczy
- Skład chemiczny: ~74% wodór, ~24% hel, reszta to śladowe pierwiastki (np. tlen, węgiel, azot)

1. Merkury
- Promień: ~2 439,7 km
- Objętość: ~6,08 × 10¹⁰ km³
- Masa: ~3,30 × 10²³ kg
- Średnia odległość od Słońca: ~57,9 mln km (0,39 AU)
- Doba: ~58,6 dni ziemskich
- Rok: ~88 dni ziemskich
- Skład chemiczny: Głównie żelazo i krzemiany

2. Wenus
- Promień: ~6 051,8 km
- Objętość: ~9,28 × 10¹¹ km³
- Masa: ~4,87 × 10²⁴ kg
- Odległość od Słońca: ~108,2 mln km (0,72 AU)
- Doba: ~243 dni ziemskie (wsteczny obrót)
- Rok: ~224,7 dni ziemskich
- Skład chemiczny: Głównie skały krzemianowe, atmosfera bogata w CO₂

3. Ziemia
- Promień: ~6 371 km
- Objętość: ~1,08 × 10¹² km³
- Masa: ~5,97 × 10²⁴ kg
- Odległość od Słońca: ~149,6 mln km (1 AU)
- Doba: 24 godziny
- Rok: ~365,25 dni
- Skład chemiczny: Skały krzemianowe, żelazo, woda; atmosfera: azot (78%), tlen (21%)

4. Mars
- Promień: ~3 389,5 km
- Objętość: ~1,63 × 10¹¹ km³
- Masa: ~6,42 × 10²³ kg
- Odległość od Słońca: ~227,9 mln km (1,52 AU)
- Doba: ~24,6 godziny
- Rok: ~687 dni ziemskich
- Skład chemiczny: Skały krzemianowe, żelazo, atmosfera bogata w CO₂

5. Jowisz
- Promień: ~69 911 km
- Objętość: ~1,43 × 10¹⁵ km³
- Masa: ~1,90 × 10²⁷ kg
- Odległość od Słońca: ~778,5 mln km (5,2 AU)
- Doba: ~9,9 godziny
- Rok: ~11,86 lat ziemskich
- Skład chemiczny: Wodór (~90%), hel (~10%), śladowe metale i związki (np. metan)

6. Saturn
- Promień: ~58 232 km
- Objętość: ~8,27 × 10¹⁴ km³
- Masa: ~5,68 × 10²⁶ kg
- Odległość od Słońca: ~1,43 mld km (9,58 AU)
- Doba: ~10,7 godziny
- Rok: ~29,5 lat ziemskich
- Skład chemiczny: Wodór (~96%), hel, metan, amoniak

7. Uran
- Promień: ~25 362 km
- Objętość: ~6,83 × 10¹³ km³
- Masa: ~8,68 × 10²⁵ kg
- Odległość od Słońca: ~2,87 mld km (19,2 AU)
- Doba: ~17,2 godziny (obrót w bok)
- Rok: ~84 lat ziemskich
- Skład chemiczny: Wodór, hel, metan, lód wodny i amoniakalny

8. Neptun
- Promień: ~24 622 km
- Objętość: ~6,25 × 10¹³ km³
- Masa: ~1,02 × 10²⁶ kg
- Odległość od Słońca: ~4,5 mld km (30 AU)
- Doba: ~16,1 godziny
- Rok: ~164,8 lat ziemskich
- Skład chemiczny: Wodór, hel, metan, lód wodny i amoniakalny

@Safrani @Mario96w @qbsonFCBarca @kryhaa @bezalkoholowy

0

@VegetaPolska Gdzie wady?

0

Jeden celny strzał przez całą połowę, xG obu zespołów 0,16. Oby się skończyło 0:0.

5

@kryhaa Robię już od jakiegoś czasu, głównie o wszechświecie i fizyce, ale czasami odchodzę od tematu.
@tbas dokladnie tak ;)

11

#Ciekawostki wszechświata i nie tylko

Dzisiaj coś dużo bardziej przyziemnego z uwagi na święta :)

Czczenie bóstw, czyli religijność i kult bogów, pojawiło się bardzo wcześnie w historii ludzkości i ma swoje źródła w kilku podstawowych potrzebach i obserwacjach człowieka pierwotnego:

1. Wyjaśnianie zjawisk przyrody

Ludzie nie rozumieli, skąd bierze się burza, deszcz, ogień czy słońce. Nadawali więc tym siłom natury osobowość — np. bóg burzy, bóg słońca — wierząc, że można je przebłagać lub nakłonić do współpracy przez rytuały i ofiary.

2. Potrzeba kontroli i bezpieczeństwa

W obliczu nieprzewidywalnego świata ludzie chcieli poczucia, że mają jakikolwiek wpływ na swoje życie. Modlitwa, rytuały i ofiary dawały im iluzję kontroli i sensu.

3. Doświadczenia duchowe i wizje

Niektóre osoby doświadczały transów, wizji, snów czy stanów mistycznych (często wspomaganych roślinami psychoaktywnymi), które interpretowano jako kontakt z istotami wyższymi.

4. Strach przed śmiercią

Śmierć była (i nadal jest) tajemnicą. Religie często oferowały narrację o życiu po śmierci i o bóstwach, które decydują o losie duszy — co dawało ludziom nadzieję i pocieszenie.

5. Potrzeba wspólnoty i porządku społecznego

Wspólne wierzenia tworzyły spójność społeczną. Kapłani, rytuały i świątynie pełniły także funkcję organizacyjną, a religia była podstawą wielu systemów prawnych.

Gdzie się to zaczęło?

Najstarsze znane ślady kultu pochodzą z epoki paleolitu — np. słynna "Wenus z Willendorfu" (symbol płodności) czy rytualne pochówki z czasów sprzed ponad 30 tys. lat. Z czasem rozwinęły się bardziej zorganizowane religie w Mezopotamii, Egipcie, Indiach, Chinach i Mezoameryce — każda z własnym panteonem bóstw.

Oto kilka ciekawych przykładów z różnych kultur i epok, które pokazują, jak rozwijało się czczenie bóstw na świecie:

1. Mezopotamia (dzisiejszy Irak) – kolebka cywilizacji

Czas: ok. 4000–1000 p.n.e.
Bóstwa: Anu (bóg nieba), Enlil (bóg powietrza), Inanna (bogini miłości i wojny)
Cechy religii:
- Bogowie mieli ludzkie cechy (byli potężni, ale też zazdrośni, mściwi).
- Budowano zigguraty (świątynie w kształcie piramid schodkowych).
- Kapłani mieli wielką władzę — religia była ściśle powiązana z polityką.

2. Starożytny Egipt

Czas: od ok. 3000 p.n.e.
Bóstwa: Ra (bóg słońca), Ozyrys (bóg zaświatów), Izyda, Anubis
Cechy religii:
- Silne skupienie na życiu po śmierci (dlatego mumifikacja i grobowce).
- Faraon uważany był za boskiego pośrednika między bogami a ludźmi.
- Pojawiła się jedna z pierwszych prób monoteizmu: faraon Echnaton czcił jednego boga — Atona.

3. Indie – religie wedyjskie i hinduizm

Czas: od ok. 1500 p.n.e.
Bóstwa: Indra (bóg burzy), Agni (bóg ognia), później Wisznu, Śiwa, Brahma
Cechy religii:
- Złożony system ofiar ogniowych i mantr (tekstów Wedyjskich).
- Z czasem rozwinięty politeizm i filozofia reinkarnacji, karmy.
- Hinduizm przetrwał do dziś jako jedna z największych religii.

4. Grecja starożytna

Czas: ok. 1200–300 p.n.e.
Bóstwa: Zeus, Hera, Atena, Apollo, Artemida, Hades itd.
Cechy religii:
- Bogowie zamieszkiwali Olimp, byli bardzo "ludzcy" w emocjach.
- Istniały świątynie, igrzyska ku czci bogów (np. igrzyska olimpijskie).
- Mitologia grecka mocno wpłynęła na późniejszą kulturę europejską.

5. Mezoameryka – Majowie, Aztekowie

Czas: ok. 2000 p.n.e. – 1500 n.e.
Bóstwa: Quetzalcoatl (bóg wiatru i wiedzy), Huitzilopochtli (bóg słońca i wojny)
Cechy religii:
- Silne połączenie religii z astronomią i kalendarzem.
- Częste rytuały krwawe, w tym ofiary z ludzi, by "nakarmić" bogów.
- Kapłani odgrywali ogromną rolę w państwie.

6. Starożytny Izrael – narodziny monoteizmu

Czas: ok. 1200 p.n.e. i dalej
Bóstwo: JHWH (Jahwe)
Cechy religii:
- Zerwanie z politeizmem — tylko jeden, wszechmocny Bóg.
- Religia przeszła z form rytualnych do etycznych — ważne stały się przykazania i moralność.
- Judaizm dał początek chrześcijaństwu i islamowi.

@Safrani @Mario96w @qbsonFCBarca

Media

Sonda

MVP sezonu 2025/26 FC Barcelony jest: