Stat-nerdzi: @mateuszdabski @Triv44 @Hiacynk @mekston @NeroTFP
Złota Piłka:
https://www.fcbarca.com/la-rambla/dyskusja-8801608#comment-8801608

Europejski Złoty But. Pokuszę się o stwierdzenie, że równie ciężko go zdobyć, jak Złotą Piłkę, a już na pewno ciężko go zdobyć kilka razy. Dacie wiarę, że przez pięć lat (1992-1996) ta nagroda była nieoficjalna, bo Cypryjski Związek Piłki Nożnej złożył protest, jakoby w ich lidze w 1991 roku był piłkarz, który strzelił tam 40 goli i to jemu należy się ta nagroda? (mimo, że oficjalnie wtedy król strzelców w tamtej lidze strzelił zaledwie 19 bramek). Trofeum powinien zgarnąć wtedy Dario Panczew (34 gole), ale wtedy jej nie otrzymał i L'Équipe zaprzestał przyznawania tej nagrody. Tego konkretnego buta przyznano Jugosłowianinowi (a raczej już Macedończykowi) oficjalnie dopiero w 2006 roku, bo protest CZPN okazał się "wątpliwy". W wyniku protestu, przez te pięć lat plebiscyt nie był oficjalnie prowadzony i najlepsi strzelcy z tamtego okresu nie są oficjalnie liczeni, ani brani pod uwagę jako zwycięzcy europejskiego Złotego Buta. Organizatorem po wznowieniu plebiscytu (1997r) stał się ESM (European Sports Magazines), którego członkiem jest również L'Équipe i między innymi La Gazzetta dello Sport czy Kicker.

Złoty But podobnie jak Złota Piłka przechodził swoje zmiany przepisów. W latach 1968-1991 był przyznawany dla najlepszego strzelca spośród wszystkich europejskich lig, czyli nie nie miała znaczenia liga z jakiej pochodził dany piłkarz, ponieważ wszystkie ligi były w tym przypadku traktowane równo. Nie było wtedy zasady "Mój gol ważniejszy od Twojego". Zmieniło się to od 1997 roku i na salony weszły współczynniki. Oznacza to, że pięć najlepszych lig w Europie (biorąc pod uwagę ranking UEFA) ma współczynnik x2, a ligi od szóstego do dwudziestego miejsca x1,5. Taki zabieg powoduje, że gracz ze słabszej ligi strzelając dajmy na to 30 bramek w sezonie ligowym, nie jest w stanie wyprzedzić piłkarza grającego w jednej z pięciu najlepszych lig w Europie, który strzelił tych bramek np 23. Czy jest to uczciwe? Może nie w 100%, ale przynajmniej eliminuje protesty z lig, gdzie wrony już zawracają.

⚽ Piłkarze, którzy najwięcej razy zdobyli Złotego Buta:
✦ Lionel Messi ---> 6 razy
✦ C. Ronaldo ---> 4 razy
✦ Eusébio, Gerd Müller, Dudu Georgescu, Fernando Gomes, Mário Jardel, Thierry Henry, Diego Forlán, Luis Suárez ---> 2 razy

Jak wspomniałem na samym początku, zdobycie Złotego Buta kilka razy nie jest wcale takie proste... znaczy może dla większości piłkarzy, bo w pewnym momencie przyszło dwóch kosmitów i udowodniło, pokazało, że da się, można, proszę bardzo. Cofnijmy się jednak na chwilę do czasów, kiedy Argentyńczyka i Portugalczyka nie ma. Nie było wtedy w historii zawodnika, który zdobyłby Złotego Buta trzy razy, a tylko jednemu z nich udało się go zdobyć dwa sezony z rzędu i był nim Thierry Henry (2003/04, 2004/05), choć ten drugi but został podzielony między Francuza, a Diego Forlana (po 25 bramek). Następnie przyszedł prosty chłopak z Rosario, który powtórzył osiągnięcie Francuza (2011/12, 2012/13), a następnie je przebił zdobywając Złotego Buta trzy sezony z rzędu (2016/17, 2017/18, 2018/19). W gwoli ścisłości C. Ronaldo jednym złotym butem musiał podzielić się z Luisem Suarezem (po 31 bramek - 2013/14) i Portugalczyk również zdobywał złotego buta dwa sezony z rzędu (2013/14, 2014/15). W ogóle Urugwajczyk zasługuje na uznanie, bo w erze tych dwóch potworów udało mu się dwa razy zostać najlepszym strzelcem w Europie.

Spójrzmy też na Gerda Müllera, Eusébio i Leo Messiego. We trzech rekordowo siedmiokrotnie zostawali królami strzelców w swoich ligach. Argentyńczykowi zapewniło to europejskiego Złotego Buta, aż 6 razy, a Niemcowi i Portugalczykowi "zaledwie" dwa razy. To są właśnie te detale.

⚽ Zdobywcy Złotego Buta z największą liczbą strzelonych bramek:
✦ Lionel Messi (FC Barcelona) ---> 50 goli (2011/12)
✦ C. Ronaldo (Real Madryt) ---> 48 goli (2014/15)
✦ Dudu Georgescu (Dinamo Bukareszt) ---> 47 goli (1976/77)
✦ Héctor Yazalde (Sporting CP) ---> 46 goli (1973/74)
✦ Lionel Messi (FC Barcelona) ---> 46 goli (2012/13)
✦ Josip Skoblar (Olympique Marsylia) ---> 45 goli (1970/71)

Europejski Złoty But przyznawany jest od sezonu 1967/68 i jego pierwszym zdobywcą był Eusébio (42 gole). Jednakże logicznym jest, że piłka nożna istniała już przed tym plebiscytem i piłkarze też strzelali bramki. Czy 50 bramek w jednym sezonie ligowym Messiego jest rekordowym osiągnięciem w Europie? Od momentu utworzenia plebiscytu owszem, jest. Wcześniej jednak byli piłkarze, którym udało się strzelić więcej bramek w lidze, ale nie ma co tego ze sobą porównywać. Inne czasy, inny poziom sportowy i inny poziom lig. Dlatego zostawię jedynie zestawienie dla ciekawości.

✦ Jimmy Jones (Glenavon FC) ---> 74 gole (1956/57)
✦ Ferenc Deák (Szentlőrinc SE) ---> 66 goli (1945/46)
✦ Dixie Dean (Everton FC) ---> 60 goli (1927/28)
✦ Ferenc Deák (Szentlőrinc SE) ---> 59 goli (1948/49)
✦ Refik Resmja (Partizani Tirana) ---> 59 goli (1950/51)
✦ Josef Bican (Slavia Praga) ---> 57 goli (1943/44)
✦ Gyula Zsengellér (Újpest FC) ---> 56 goli (1938/39)
✦ Fred Roberts (Glentoran FC) ---> 55 goli (1930/31)
✦ Lionel Messi (FC Barcelona) ---> 50 goli (2011/12)
✦ Joe Bambrick (Linfield FC) ---> 50 goli (1929/30)

⚽ Piłkarze, którzy zdobyli Złotego Buta grając w więcej, niż jednym klubie:
✦ Diego Forlán ---> Villareal CF (25 goli), Atletico Madryt (32 gole)
✦ Luis Suárez ---> Liverpool (31 goli), FC Barcelona (40 goli)
✦ Mário Jardel ---> FC Porto (36 goli), Sporting CP (42 gole)
✦ C. Ronaldo ---> Manchester United (31 goli), Real Madryt (40, 31, 48 goli)

⚽ Piłkarze, którzy zdobyli Złotego Buta i Złotą Piłkę:
✦ Eusébio, Gerd Müller, Marco van Basten, Christo Stoiczkow, Ronaldo Nazario, C. Ronaldo, Lionel Messi.

⚽ Piłkarze, którzy zdobyli Złotego Buta i wygrali Ligę Mistrzów/Puchar Europy:
✦ Eusébio, Gerd Müller, Wim Kieft, Fernando Gomes, Ian Rush, Marco van Basten, Darko Panczew, Christo Stoiczkow, Ronaldo Nazario, Henrik Larsson, Thierry Henry, Luis Suárez, C. Ronaldo, Lionel Messi.

⚽ Kluby, które najwięcej razy zdobywały Złotego Buta:
✦ FC Barcelona ---> 8 (3 zawodników)
✦ Real Madryt ---> 4 (2 zawodników)
✦ Dinamo Bukareszt ---> 3 (2 zawodników)
✦ FC Porto ---> 3 (2 zawodników)

⚽ Reprezentacje, które najwięcej razy zdobywały Złotego Buta:
✦ Portugalia ---> 8 (3 zawodników)
✦ Argentyna ---> 6 (1 zawodnik)
✦ Holandia ---> 4 (4 zawodników)
✦ Urugwaj ---> 4 (2 zawodników)

⚽ Ligi, które najwięcej razy zdobywały Złotego Buta:
✦ La Liga ---> 15 (7 zawodników)
✦ Liga NOS ---> 7 (4 zawodników)
✦ Premier League ---> 6 (5 zawodników)
✦ Eredivisie ---> 4 (4 zawodników)