"Ballada wrześniowa" - Jacek Kaczmarski

Słownik:

Soso (Stalin)- Wśród przyjaciół był on czasem znany pod dziecięcym przezwiskiem „Soso” – gruzińskim zdrobnieniem imienia „Loseb”. Tak podobno wołała na niego matka.

Hakenkrojc - "Hakenkreuz" - niemieckie słowo oznaczające swastykę

Wersalski bękart:
„Pokraczny bękart traktatu wersalskiego”. Tymi słowami określił Rzeczpospolitą Polską ludowy komisarz (minister) spraw zagranicznych ZSRR Wiaczesław Mołotow. Przemawiając na forum Rady Najwyższej ZSRR 31 października 1939 roku, stwierdził:

"Koła rządzące Polski chełpiły się trwałością swego państwa i potęgą swojej armii. Okazało się jednak, że wystarczyło krótkie natarcie najpierw wojsk niemieckich, a następnie Armii Czerwonej, by nic nie pozostało po tym pokracznym bękarcie [»urodliwoje dietiszcze«] traktatu wersalskiego, żyjącym z ucisku niepolskich narodowości”.

"Traktat wersalski – główny traktat pokojowy kończący I wojnę światową, podpisany 28 czerwca 1919 roku przez Niemcy, mocarstwa Ententy, państwa sprzymierzone i stowarzyszone. Dokumenty ratyfikacji złożono 10 stycznia 1920 r. w Paryżu i z tą datą wszedł w życie. Traktat ustalił wiele granic międzypaństwowych w Europie oraz wprowadził nowy ład polityczny."

"Już wolny Żyd i Białorusin" :
Gdy Armia Czerwona weszła 17 września na Kresy, oficjalnie tłumaczono to jako „wyzwolenie Białorusinów i Ukraińców spod ucisku polskich panów”.
W gazetach sowieckich pojawiały się hasła o końcu „polskiego wyzysku” i o „wolności dla Żydów, Białorusinów, Ukraińców”.
Ten przekaz miał usprawiedliwić agresję na Polskę i przedstawić ją jako misję wyzwoleńczą.