#Ciekawostki wszechświata i nie tylko

Fizycy pracujący przy Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC) w CERN dokonali przełomowego odkrycia: po raz pierwszy zaobserwowano naruszenie symetrii ładunku i parzystości (CP) w rozpadzie barionu lambda pięknego (Λb). To zjawisko może pomóc wyjaśnić, dlaczego po Wielkim Wybuchu materia przeważyła nad antymaterią, umożliwiając powstanie Wszechświata takiego, jaki znamy.

Czym jest symetria CP?

W fizyce cząstek, symetria CP to połączenie dwóch fundamentalnych symetrii:
- C (ładunkowa): zamienia cząstki na antycząstki,
- P (parzystość): to jakby odbicie lustrzane układu.
Jeśli prawa fizyki są symetryczne względem CP, to zachowanie cząstki i jej „odbicia lustrzanego antycząstki” powinno być identyczne.

Dlaczego naruszenie CP jest ważne?

Zgodnie z teorią Wielkiego Wybuchu, materia i antymateria powinny były powstać w równych ilościach. Ale w naszym Wszechświecie prawie cała antymateria zniknęła — zostaliśmy my, zbudowani z materii.
Jednym z warunków, które mogą to wyjaśniać (wg Andrieja Sacharowa), jest właśnie naruszenie symetrii CP — tzn. fizyka nie traktuje jednakowo materii i antymaterii.

Co odkryto w CERN?

W eksperymencie LHCb analizowano rozpad tzw. barionu lambda pięknego (Λb) — ciężkiej cząstki zawierającej kwark piękny (b).
Po raz pierwszy w historii zaobserwowano, że rozpad Λb i jego antycząstki nie jest symetryczny — czyli nie przebiega w taki sam sposób. Oznacza to:
- Zaobserwowano naruszenie CP w barionach, a wcześniej znano je tylko z mezonów,
- Różnica wyniosła ok. 2,45% między cząstką i antycząstką,
- Statystyka osiągnęła 5,2 sigma, czyli pewność większą niż 1 na 3,5 miliona, co w fizyce oznacza odkrycie.

Dlaczego to przełom?

To pierwszy raz, gdy pokazano, że również bariony, czyli cząstki jak protony i neutrony (z których zbudowana jest materia), łamią symetrię CP. To może:
- Pomóc wyjaśnić, czemu we Wszechświecie dominuje materia,
- Wskazywać na nową fizykę poza Modelem Standardowym.

@Safrani @Mario96w @qbsonFCBarca @kryhaa @bezalkoholowy