#Ciekawostki wszechświata i nie tylko

Dzisiaj coś o największej planecie naszego układu Słonecznego:

Jowisz to piąta planeta od Słońca, oddalona średnio o około 778 milionów kilometrów, czyli 5,2 jednostki astronomicznej. Jego średnica wynosi około 142 984 kilometrów, co czyni go największym obiektem planetarnym Układu Słonecznego. Masa Jowisza to około 1,9 × 10²⁷ kilogramów, czyli ponad 300 razy więcej niż masa Ziemi, a jego objętość pozwoliłaby pomieścić ponad 1300 planet takich jak nasza. Grawitacja na poziomie chmur wynosi około 24,8 m/s², czyli 2,5 razy więcej niż na Ziemi. Jowisz obraca się wokół własnej osi w ciągu zaledwie 9 godzin i 55 minut, co czyni go planetą o najszybszym obrocie w Układzie Słonecznym – to właśnie ten szybki obrót powoduje jego spłaszczenie biegunowe i wyraźnie wypukły równik.

Jego atmosfera składa się głównie z wodoru (około 90%) i helu (około 10%), z domieszkami metanu, amoniaku, pary wodnej i innych związków. Temperatura w górnych warstwach chmur wynosi około -145°C, ale w głębi planety rośnie do tysięcy stopni, co związane jest z ogromnym ciśnieniem i energią cieplną generowaną wewnętrznie. Szacuje się, że Jowisz posiada jądro złożone z cięższych pierwiastków, o masie od 5 do 15 mas Ziemi, otoczone warstwą ciekłego metalu wodorowego i dalej – warstwą molekularnego wodoru.

Pole magnetyczne Jowisza jest aż 14 razy silniejsze niż ziemskie, a jego magnetosfera rozciąga się na kilka milionów kilometrów i obejmuje nawet orbitę Saturna. Jowisz ma 95 znanych księżyców (stan na 2024 rok), z których największy – Ganimedes – ma ponad 5268 km średnicy i jest większy od Merkurego. Sonda Juno, obecnie badająca Jowisza, dostarczyła precyzyjnych danych o jego polu grawitacyjnym, strukturze wewnętrznej i cyklonach w atmosferze. Wielka Czerwona Plama to antycyklon o średnicy około 16 000 km, który wiruje przeciwnie do ruchu wskazówek zegara i trwa co najmniej od XVII wieku.

Jowisz emituje około 1,6 razy więcej energii niż otrzymuje od Słońca, co jest efektem powolnej kontrakcji grawitacyjnej (tzw. mechanizm Kelvina-Helmholtza). Obecność pierścieni Jowisza została potwierdzona przez sondę Voyager 1 – są one znacznie słabsze i cieńsze niż u Saturna, zbudowane głównie z pyłu. Jowisz to nie tylko kolos gazowy, ale także istotny element dynamiki całego Układu Słonecznego – jego obecność wpływa na orbity asteroid i może chronić wewnętrzne planety przed częścią obiektów z zewnętrznego Układu Słonecznego.

@Safrani @Mario96w @qbsonFCBarca @kryhaa @bezalkoholowy