Por. Jan Przybyłowski „Onufry”, „P-102”, "Chrząszcz"

Nasz Bohater urodził się 27.09.1917 roku w Byszewie w powiecie Lipno. Był z zawodu rolnikiem.

Był ochotnikiem w kampanii wrześniowej i uczestnikiem bitwy nad Bzurą. Został wzięty do niewoli, a następnie wywieziony do obozu jenieckiego w Niemczech, z którego uciekł w 1942 roku. Ukrywał się we wsi Sobowo w powiecie Płockim i nawiązał kontakt z Polską Organizacją Zbrojną, która weszła w skład AK. Został członkiem wywiadu AK, najpierw Obwodu Płockiego, a następnie Inspektoratu Płocko-Sierpeckiego. Podlegał bezpośrednio szefowi wywiadu i kontrwywiadu AK na Obwód Płock ppor. Zygmuntowi Kozickiemu „Karolowi”. Sam posługiwał się pseudonimem „P-102”.

W maju 1944 roku, podczas akcji zwalczania podziemia komunistycznego, wszedł w skład struktur AL. Na początku był zastępcą dowódcy na gminę Brudzeń, a następnie sam nim został. Otrzymał stopień starszego sierżanta. Podczas swojej misji wywiadowczej, uratował Jakuba Krajewskiego „Kubę”, jednego z dowódców oddziałów komunistycznych, wynosząc go z okrążenia. W październiku 1944 roku, przyczynił się do zlikwidowania przez oddział Kedywu AK, pięciu skoczków sowieckich, prowadzących działania wywiadowcze skierowane przeciw AK. Uczestniczył w akcji kontrwywiadu AK prowadzonej z Niemcami przez Inspektorat Płocko-Sierpecki AK, dzięki której wyniku w listopadzie i grudniu 1944 roku Niemcy zwolnili z płockiego więzienia kilkudziesięciu zatrzymanych.

Po wejściu sowietów, pomagał ściganym żołnierzom AK. W marcu 1945 roku, wraz z ppor. Stefanem Bronarskim „Liściem”, zaczął organizować zbrojną samoobronę przed samowolą komunistyczną. Kierował lokalną poakowską samoobroną. Pod koniec lata 1946 roku wszedł do sztabu 11 Grupy Operacyjnej NSZ, gdzie pełnił stanowisko szefa wywiadu na teren powiatów: płockiego, płońskiego, sierpeckiego, lipnowskiego i rypińskiego.

Ujawnił się podczas amnestii 1947 roku, ale nie ujawnił przynależności i działalności w 11 Grupie Operacyjnej NSZ. W tym też czasie założył rodzinę, żeniąc się z Romualdą Wiśniewską, z którą miał dwoje dzieci: Zbigniewa i Bożenę. Zagrożony aresztowaniem, przeniósł się do Warszawy i nie przerwał działalności wywiadowczej.

Został aresztowany, wraz z żoną, 28 lub 30 września 1948 roku. Przeszedł brutalne śledztwo, w którym bezpieka torturowała na jego oczach ciężarną żonę, skazaną na dwa lata więzienia. Romualda urodziła w szpitalu więziennym syna Jana. Ojciec jednak nigdy go nie zobaczył. Wyrokiem WSR w Warszawie, w dniu 03.07.1950 roku, został skazany na trzykrotną karę śmierci. Rozprawie przewodniczył Mieczysław Widaj. Podczas procesu Jan Przybyłowski wezwał na świadka obrony Jakuba Krajewskiego „Kubę”, którego uratował przed śmiercią, a ten później był sekretarzem powiatowym PPR w Płocku. Jan Przybyłowski, szef wywiadu 11. Grupy Operacyjnej NSZ, został zamordowany w więzieniu przy ul. Rakowieckiej 18.01.1951 roku o godz. 20.30. Jego ciało zostało odnalezione na Łączce.

Źródło IPN

https://scontent.fktw5-1.fna.fbcdn.net/v/t39.30808-6/319178719_10159419955483237_5444516182217609863_n.png?_nc_cat=110&ccb=1-7&_nc_sid=730e14&_nc_ohc=7LJYLEOEzPMAX_GhD27&_nc_ht=scontent.fktw5-1.fna&oh=00_AfBCiwRkAbGd_NXOSaWVq5HmaEnfTBVzI6xVb34jxHE12w&oe=63E57ED5